Ontdek wie de mensen achter jouw eten zijn

Wie zijn de mensen achter jouw producten? Hoe gaat het met hen? Vertel het transparante verhaal met Fairfood’s Trace.

Deze video wordt niet getoond omdat er (nog) niet akkoord is gegaan met het plaatsen van cookies.
Wijzig keuze

Hoe werkt het

Ontdek de keten

Trace verbindt ketenpartners. Digitaal bouw je de keten op door partners uit te nodigen (1-up-1-down) tot de eerste schakel – de boer – is bereikt. Het dashboard van Trace is makkelijk toegankelijk, ook voor kleine boeren met minimale technologische middelen.

Traceer producten

Elke transactie van elk product kan worden geregistreerd, vanaf de inkoop bij de boer tot de verkoop aan de consument. Deze transacties vormen samen jouw persoonlijke productketen. Blockchain biedt de mogelijkheid om deze data op een veilige manier transparant te maken.

Verifieer merkbeloften

Is jouw product biologisch? Krijgt de boer een eerlijke prijs? Met Trace worden beloften hardgemaakt. Het bewijs deel je direct met de consument. We bieden een bibliotheek met een reeks claims die betrekking hebben op sociale, economische en milieukwesties. Uiteraard kunnen we specifieke claims ontwikkelen voor jouw product.

Vertel het hele verhaal

Trace is de laatste schakel in jouw storytelling. Consumenten komen via een QR-code of link op een interface waarop ze de producthistorie kunnen uitpluizen. Bekijk bijvoorbeeld de reis van de koffie van Trabocca, een van de eerste gebruikers van Trace.

Formuleer ambities en deel de toegevoegde waarde

Het ultieme doel: met nieuwe kennis van de keten stelt Trace je in staat om realistische ambities op te stellen en te behalen. Ontdek ook voor wie in de keten de transparante informatie iets waard is en hoe je die waarde proportioneel over de keten kunt verdelen.

Functionaliteiten van Trace

Dashboard en rapportage

Leer meer over de boeren en bedrijven in de keten, de actuele verblijfplaats van producten en de mate waarin productbeloften zijn geverifieerd

Interoperabel

Trace kan makkelijk geïntegreerd worden met verschillende softwaresystemen, ERP’s en blockchains

Blockchain-based

Vanuit een blockchain wallet kunnen transacties met andere Trace-gebruikers worden gedaan, waardoor een decentraal logboek ontstaat dat de basis van het productverhaal vormt. Trace kan op meerdere blockchains worden aangesloten

Waarom zou ik Trace gebruiken?

  • Voorbij vertrouwen: lever direct bewijs voor merkbeloften
  • Toekomstbestendige ketens: consumenten en overheden eisen transparantie
  • Sterkere ketens: betere, centrale communicatie
  • Ultieme storytelling: deel het verhaal op een persoonlijke interface
  • Veerkrachtige boeren: boeren met toegang tot kennis, markt en financiering staan sterker

Succesverhalen

  • Blockchain

Trabocca: onderweg naar armoede-vrije koffie

Op de weg naar armoede-vrije koffie ontdekte Trabocca het belang van transparantie en traceerbaarheid. Ze schakelden Trace in om dit te bereiken en antwoord te geven op de vraag of hun boeren een leefbaar inkomen verdienen.

Sander Reuderink

Commercieel directeur bij Trabocca

“Met Trace hebben we de leveringen en betalingen van boeren getraceerd. Met dit platform kunnen we inzichten die we daardoor opdeden, delen met consumenten.”

Bekijk deze case
  • Blockchain

Verstegen: nootmuskaat op de blockchain

Verstegen Spices & Sauces en Fairfood gebruiken de blockchaintechnologie om de productieketen van nootmuskaat transparant te maken.

Michel Driessen

CEO bij Verstegen

“Wat een mooie en oprechte uitkomst van dit project. Prachtig wat we aan het doen zijn. Ik hoop dat er een mooie follow-up komt.”

Bekijk deze case

Gebruikmaken van Trace?

Of zit je vraag hier misschien tussen?

Wat is een blockchain?

Een blockchain is een gedistribueerd grootboek waarmee informatie door een community kan worden vastgelegd en gedeeld. In deze community onderhoudt elk lid zijn eigen kopie van de informatie en moeten alle leden elke update collectief valideren. Hierdoor heeft een netwerk een enkele bron van waarheid om mee te werken. Vergelijk het met een Google-spreadsheet, maar dan beter. Waarom? Omdat in een blockchain gegevens alleen kunnen worden toegevoegd volgens een bepaalde set regels die door het netwerk worden beheerst. Meer dan dat: als ze eenmaal zijn toegevoegd, kunnen de gegevens niet meer worden verwijderd en kan niemand ermee sjoemelen.

Van wie is de data op het Trace-platform?

De data die geüpload wordt op Trace blijft altijd in handen van de gebruiker en wordt nooit zonder expliciete toestemming gebruikt of doorverkocht door Fairfood of andere partijen.

Hoeveel tijd gaat het kosten?

In de afgelopen twee jaar hebben wij het proces van een keten in kaart brengen, ketenspelers aanmelden en producten traceren volledig onder de loep genomen. Door steeds weer te testen en innoveren, hebben we dit proces zo makkelijk mogelijk gemaakt, zodat we Trace ook tegen een goede prijs beschikbaar kunnen maken voor wie er maar mee aan de slag wil – ook de bedrijven die nog niet weten waar hun producten vandaan komen. Toch is Trace bovenal een platform dat gemaakt is om een systeemverandering teweeg te brengen binnen voedselketens. Verandering zorgt voor frictie waardoor het correct implementeren van een degelijke oplossing altijd aandacht en energie zal kosten. Op deze vraag kunnen we geen eenduidig antwoord geven, maar neem vooral contact met ons op om een inschatting voor jouw ketens te maken.

Hoe garanderen jullie dat claims op het Trace-platform betrouwbaar zijn?

Het garbage-in/garbage-out probleem is natuurlijk een echte uitdaging, ook voor Trace. Claimverificatie via Trace heeft drie vormen: zelfverificatie, systeemverificatie en verificatie door derden. Al deze verificatie methodes zijn gebaseerd op gegevensinvoer door gebruikers. Onjuiste gegevens kunnen worden ingevoerd, en Trace kan niet een of andere manier op magische wijze deze leugens opsporen. Trace verzamelt gegevens bij de bron, zodat supply chain partners hun eigen gegevens zo veel mogelijk kunnen invoeren en verifiëren, en slaat het decentraal op, zodat het niet meer later aangepast kan wordenTrace zet een grote stap voorwaarts uit de situatie waarin alle gegevens uit één bron komen en naar wil kunnen worden gewijzigd. In grote lijnen garandeert Trace niet noodzakelijkerwijs dat bepaalde claims waar zijn, maar geeft u toegang tot de gegevens, zodat u de mogelijkheid hebt om zelf te oordelen. 

Hoe verhoudt Trace zich tot keurmerken?

Keurmerken hebben ontzettend goed werk gedaan en bij consumenten veel bewustzijn gecreëerd rondom sociale en economische duurzaamheid. Toch lopen keurmerken tegen grenzen aan. Ze zullen de eerste zijn om dat toe te geven. Een probleem met keurmerken is bijvoorbeeld dat ze maar één standaard bieden terwijl elk product en dus elke keten uniek is. Om dit complexe ecosysteem van mensen, activiteiten, processen en plaatsen samen te vatten als een binair antwoord – wel of niet eerlijk, wel of niet biologisch – is niet voldoende. Een volgende stap ligt in transparantie en traceerbaarheid – in verbonden ketens en ketenpartners die daarbinnen hun verantwoordelijkheid kunnen nemen. Verschillende keurmerken zijn hier op het moment ook naar aan het kijken. Trace is dus een volgende stap. Keurmerken kunt in de toekomst prima fungeren als partner op het Trace-platform.

Een Fairtrade-certificaat maakt ook “farmgate” prijzen inzichtelijk. In die zin, welke toegevoegde waarde biedt Trace?

Trace kan worden gebruikt voor veel meer dan farmgate prijzen. Elke claim kan worden toegevoegd aan een individuele transactie, samen met bewijs om het te onderbouwen. Dit zorgt voor meer gedetailleerd inzicht dan een meer generiek Fairtrade certificaat kan bieden. Het zijn hele verschillende oplossingen, die beide andere waarde toevoegen.  

Het belangrijkste verschil is uiteindelijk dat certificeringen een standaard bieden voor een industrie waaraan iedereen aan moet voldoen om het etiket te dragen. Vertrouwen wordt gecreëerd door het aanstellen van een centrale organisatie om voldoende controles uit te voeren op alle duizenden bedrijven die hun label dragen om de naleving van die specifieke standaard te garanderen. Trace aan de andere kant, zet geen standaard, we zeggen niet eens zeggen dat de producten die door ons systeem getraceerd zijn altijd wat wij zouden beschouwen als “eerlijk” zijn. We bieden waardeketens het gereedschap om de gegevens achter hun producten transparant te maken, zodat de eindgebruiker zelf kan beoordelen of ze denken dat dit een eerlijk product is of niet. Een heel ander balspel. 

Hoe komt de afspraak met de boer tot stand?

Als een afspraak wordt gemaakt met de boer, wordt er rekening gehouden met prijs en kwaliteit. Het is belangrijk dat de boer een juiste prijs krijgt voor zijn oogst, daar hoort bij dat de prijs moet bijdragen aan een leefbaar inkomen. Daarbij is het belangrijk dat de rest van de keten de beloofde beste kwaliteit ontvangt in ruil voor de goede prijs. Deze 2 aspecten worden hieronder uitgelegd. 

 

De juiste prijs  

Met de juiste middelen kan de boer toegang krijgen tot relevante informatie, zoals verdere kwaliteitscontroles en prijsopbouw, waardoor hij zijn ondernemerschap kan uitbouwen. Dankzij het Trace platform kan er tweerichtingsverkeer ontstaan, zodat de boer kan leren van wat er elders in de keten gebeurt.  

De positie van de boer wordt tegelijkertijd verstevigd, doordat hij anoniem via een sms kan bevestigen of prijsafspraken zijn nagekomen. Andere spelers in de keten, waaronder de consument, zien met behulp van het scannen van de QR-code meteen als daar iets niet goed gaat. Op die manier krijgen boeren meer zeggenschap over hun product en positie. Als betaling niet of niet juist plaatsvindt, zien spelers verderop in de keten dat direct. Zo kun jij zien of de boer die jouw nootmuskaat heeft verbouwd een goede prijs ontvangen heeft.  

Beste kwaliteit 

Behalve de vraag of de boer de afgesproken prijs heeft ontvangen, wordt ook de verificatie van kwaliteits- en voedselveiligheidsclaims met de blockchain-technologie vastgelegd. In het Trace platform kunnen laboratoria en andere derde partijen worden toegevoegd zodat zij onafhankelijk de kwaliteit van producten kunnen verifiëren en vastleggen in de blockchain. Zo kan iedereen in de keten er zeker van zijn dat de kwaliteit naar behoren is, zonder dit zelf weer opnieuw te hoeven checken.  

Hoe zorg je ervoor dat de boeren daadwerkelijk in het openbaar willen worden vermeld en dat ze de gevolgen hier van begrijpen?

Trace gebruikers, niet Fairfood, zijn verantwoordelijk voor het correct invoeren van gegevens – inclusief boerenlijsten. Het krijgen van toestemming van boeren is een deel van deze verantwoordelijkheid. Trace helpt gebruikers toestemming op drie manieren te registreren. Als boeren online zijn kunnen ze toestemming geven via de aanmeldingspagina. Als ze sms’jes hebben, kunnen ze via sms toestemming geven. Als ze geen telefoon hebben, kunnen ze toestemming geven via een toestemmingsformulier of via een transactiebon. 

We respecteren de privacy van elke stakeholder ten zeerste en zullen alleen blijven aanmoedigen om bepaalde gegevens weer te geven nadat de gevolgen zijn uitgelegd en contracten zijn ondertekend. Bovendien adviseren wij om alleen de voornaam van een boer en haar of zijn locatie te gebruiken met een benadering van x kilometer. 

Houd er rekening mee dat Trace niet alleen voldoet aan de behoeften en wensen van voedingsmerken en consumenten aan het uiteinde van de keten. Ook voor boeren is er een motief om het platform te gebruiken. Ten eerste leren ze waar hun producten reizen en daarmee kunnen ze meer te weten komen over (kwaliteits)voorkeuren in de keten. Bovendien kan het platform dienen als een digitaal logboek van transacties uit het verleden, die kunnen worden gebruikt bij het aanvragen van financiering bij banken. Dit is natuurlijk de veronderstelling dat de boeren toegang hebben tot adequate technologie. 

Verder onderzoeken we manieren om boeren te compenseren voor de tijd, data en energie die ze in Trace stoppen. Zowel met Trabocca als Verstegen onderzoeken we actief hoeveel waarde Trace toevoegt aan producten – aan wie in de keten is de transparante productinformatie van toegevoegde waarde? Of het nu een consument, een marketingteam of, laten we zeggen, een koffiebrander is. De volgende stap is het proportioneel kanaliseren van deze toegevoegde waarde terug naar de boer, wat weer dient als een nieuwe bron van inkomsten. 

Allemaal leuk en aardig, dat verzamelen van die data, maar hoe doen jullie dat als er lokaal zelfstandige inkopers/tussenpersonen actief zijn?

We snappen dat het lastig zo niet onmogelijk is om lokale inkopers te identificeren. In zo’n geval stopt de traceerbaarheid dus op het niveau van die tussenpersoon. We adviseren je in zo’n geval om een stimulans te zoeken voor die tussenpersoon om haar of zijn data te delen. Dat is ons eerder ook gelukt, dus we denken graag mee.

Hebben boeren een internetverbinding nodig om deel te kunnen nemen aan Trace?

Nee, boeren hebben niet per se een internetverbinding of smartphone nodig. Ook als ze alleen een simpele mobiele telefoon hebben, kunnen ze doormiddel van SMS deelnemen aan het platform. Een andere optie is dat een volgende proxy (bijvoorbeeld een coöperatie) namens hen informatie op Trace uploadt. In dat geval zou je bijvoorbeeld met vingerafdrukken kunnen werken om de veiligheid en echtheid van de data te kunnen waarborgen.

Hoe weet je dat de data op Trace accuraat is?

De data die je op Trace vindt, heeft verschillende checks doorstaan. Eerst is er de technische check – data die onjuist is ingevoerd (bijvoorbeeld een nummer in een naam) of die onmogelijk is (bijvoorbeeld 200 kilo gedroogde koffiebonen als resultaat van 100 kilo koffiebessen) worden eruit gefilterd. Vervolgens wordt de data geverifieerd door de invoerder, het systeem of een derde partij – afhankelijk van de data en wensen omtrent bijvoorbeeld een bepaalde productclaim.

Hoe worden transacties op Trace gelogd?

De verschillende transacties worden idealiter kort nadat ze plaatsvonden gelogd. In de praktijk betekent dit dat de volgende partner in de keten (bijvoorbeeld het wasstation dat koffiebonen van een boer afneemt) de transacties in het systeem uploadt. Dit kan bijvoorbeeld met een Excel-sheet.

Is de consument bereid meer te betalen voor een product dat traceerbaar is?

Zeker. Doorgaans zien we dat producten die traceerbaar zijn 1-12 procent in prijs stijgen en dat consumenten daar geen enkele moeite mee hebben. Research wees eerder uit dat 75 procent van de consumenten meer transparantie eist omtrent de producten die zij kopen. Een vergelijkbaar percentage zegt niet blind te vertrouwen op de beloften die merken doen. Wij denken uiteraard graag met je mee over hoe je dit bedrag in de zak van de mensen aan het begin van de keten krijgt.

Kan Trace ook gebruikt worden voor samengestelde producten?

Zeker. Onze partner Trabocca gebruikt Trace bijvoorbeeld om een van hun blends te traceren – een koffieproduct dat z’n oorsprong heeft in landen als Colombië, Ethiopië en Kenia. We kunnen je uiteraard meer vertellen in een persoonlijke demo.

Kunnen de transacties worden gelinkt aan issues als ontbossing?

Ja, transacties kunnen gelinkt worden aan welk issue dan ook, zolang die te maken heeft met het product en de betrokken personen. Het technische verhaal is dat een claim als ‘geen ontbossing’ gelinkt kan worden aan een product of bedrijf. De claim kan je vervolgens verifiëren door een variatie aan indicatoren en auditors. Als je er niet uitkomt, denken we graag met je mee.

 

Kunnen producenten via Trace in contact komen met afnemers voor hun producten?

Trace is geen handelsplatform, maar kan wel geïntegreerd worden met platformen die dat wel zijn. We onderhouden actief contact met een aantal direct trade-platformen die volgens ons een goed verhaal hebben en adviseren je graag als je op zoek bent naar een goede partner.

Moeten boeren, vissers en fabrieksmedewerkers aan bepaalde eisen voldoen voordat ze deel kunnen nemen aan Trace?

Voor een geverifieerd account zijn data zoals naam, locatie, een ID-nummer en eventueel een telefoonnummer nodig. Dat is het wel zo’n beetje; verder is er niks nodig om deel te kunnen nemen aan Trace. Ook niet onbelangrijk: het gebruik van Trace is gratis voor kleinschalige boeren, vissers en fabrieksmedewerkers.

Wat is de meerwaarde van blockchain?  

De ingrediënten van ons eten reizen duizenden kilometers tot ze op ons bord belanden. De ketens zijn lang en ingewikkeld en daardoor niet altijd even inzichtelijk. Blockchaintechnologie kan transparantie bieden en ervoor zorgen dat vastgelegde data nier meer kan worden aangepast en in de handen blijft van de gebruiker. Hierdoor biedt blockchain een eerlijk platform om data over uit te wisselen binnen een waardeketen met vaak concurrerende spelers. En dat zorgt er uiteindelijk weer voor dat de mensen achter ons eten voor het eerst weer een gezicht kunnen krijgen. Hierdoor ontstaat een open voedselvoorzieningsketen, van boer tot consument. Zowel de boer als de consument krijgt toegang tot belangrijke informatie. 

De boer krijgt zicht op verdere verwerking van zijn/haar product, zoals het kwaliteitslabel wat daar in een later stadium aan wordt toegekend. Daarnaast bevestigt de nootmuskaatboer bijvoorbeeld dat hij voor een bepaalde hoeveelheid en type kwaliteit een bepaalde prijs heeft gekregen. De consument kan precies zien waar het product vandaan komt, maar ook of duurzaamheids- en kwaliteitsbeloftes worden nagekomen. Het voordeel is namelijk dat duurzaamheids- en kwaliteitseisen op de blockchain geborgd kunnen worden. 

Wat zijn uitdagingen waar de huidige gebruikers van Trace tegenaan zijn gelopen?

De grootste uitdaging is absoluut het verzamelen van data. We proberen dit proces glad te strijken door Trace te integreren met bestaande datasystemen en door het mogelijk te maken data in bulk te uploaden – bijvoorbeeld in de vorm van een simpele Excel-sheet. Als je deze praktische uitdaging de baas bent, is het belangrijk dat je de gebruikers van het platform goed instrueert. Wij hebben in het verleden bijvoorbeeld korte trainingen gegeven. Na de gebruikelijke start-upfase blijkt Trace bijzonder gebruiksvriendelijk en makkelijk te integreren in bestaande werkprocessen.